Doneer direct
20 augustus 2020

Parkinsonpatiënt heeft vaker oogproblemen

“TREK AAN DE BEL, BEHANDELING IS BELANGRIJK”

Mensen met de ziekte van Parkinson hebben vaker zicht- en oogproblemen dan mensen van dezelfde leeftijd zonder de aandoening. Dit blijkt uit onderzoek van Carlijn Borm, neuroloog in opleiding aan het Radboudumc. Omdat oogproblemen de levenskwaliteit kunnen beïnvloeden, is het belangrijk dat patiënten hun oogklachten bespreken.

BETROKKEN ONDERZOEKERS EN INSTITUTEN

  • Afdeling Neurologie Radboudumc:
    • Drs. Carlijn Borm
    • Dr. Nienke de Vries
    • Prof. dr. Bas Bloem
  • Afdeling Oogheelkunde Radboudumc
  • Expertisecentrum voor Parkinson en Bewegingsstoornissen
  • Universiteitsziekenhuis Innsbrück, Oostenrijk
  • OLVG Amsterdam:
    • Dr. F. Visser
    • Dr. A. Vlaar

Wat is de achtergrond van je onderzoek?

“Tijdens een test met visuele cues – aanwijzingen zoals patronen op de vloer – ontdekte ik dat de patiënt niet goed zag. Toen vroegen we ons met het onderzoeksteam af hoe het zit met ogen en Parkinson. Er bleek nog weinig bekend over hoe vaak oogproblemen voorkomen bij deze ziekte en of er een relatie is tussen oogproblemen/oogziekten en Parkinson. Ook in de dagelijkse klinische praktijk is weinig aandacht voor oogproblemen, terwijl de betekenis groot kan zijn. Als je slecht ziet, kun je ook onvoldoende profi teren van bijvoorbeeld strepen op de vloer om het lopen te verbeteren.”

Wat waren de doelen van je onderzoek?

“Allereerst de situatie in kaart brengen. Hoe vaak komen oogproblemen en oogziekten voor bij mensen met de ziekte van Parkinson en welke problemen zijn dit? Hoeveel last hebben mensen ervan? Vallen zevaker? Zien ze cues niet? En kunnen we ze behandelen zodat ze beter gaan lopen? We stelden een vragenlijst op om te onderzoeken of we mensen met de ziekte van Parkinson en oogziekten vroegtijdig kunnen identifi ceren.”

Hoe pakte je dit aan?

“We stelden een vragenlijst op in twee delen, met in totaal 30 vragen over zicht- en oogproblemen, die mensen in ongeveer 20 minuten konden beantwoorden. Die lijst hebben we breed uitgezet – in samenwerking met het OLVG Amsterdam en het universiteitsziekenhuis in Innsbrück – via ons online platform en via betrokken collega’s rond het Radboudumc en het Expertisecentrum voor Parkinson en Bewegingsstoornissen. We kregen veel reacties, een deel van de mensen deed ook mee aan vervolgonderzoek met oogtesten en extra vragen. In totaal deden 848 mensen met Parkinson mee die gemiddeld zeven jaar symptomen vertoonden. We vergeleken ze met 250 mensen zonder de ziekte. De gemiddelde leeftijd van beide groepen was 70 jaar.”

Wat zijn de bevindingen?

“Uit de antwoorden blijkt dat 82% van de mensen met Parkinson een of meer oogproblemen aangeeft, in vergelijking met 48% van de mensen zonder de ziekte. De oogklachten variëren van wazig, golvend of dubbel zien, tranende, droge of branderige ogen tot moeite met lezen, diepte inschatten, contrast of kleuren zien. Ook blijkt dat oogproblemen bij 68% van de mensen met Parkinson leiden tot een belemmering in dagelijkse activiteiten zoals autorijden, computerwerkzaamheden, lezen, wandelen of persoonlijke verzorging. Dit geldt slechts voor 35% van de mensen zonder de ziekte.”

Waarom is dit onderzoek zo waardevol?

“Het levert meer kennis op, meer duidelijkheid en herkenbaarheid. Mensen met Parkinson denken nu misschien: hé, dat oogprobleem heb ik ook. Als een patiënt al niet goed beweegt en slecht ziet, blijft hij sneller thuis. Lezen en tv-kijken gaan dan ook niet goed, dus dan kan de leefwereld wel heel beperkt worden. Geef het vooral tijdig aan bij huisarts of neuroloog als je oogklachten hebt. Trek aan de bel, want je kunt worden geholpen of doorverwezen naar een oogspecialist. Soms leidt een verandering in medicatie al tot verbetering. Bij patiënten die geen oogproblemen aangeven, kan de behandelaar een vragenlijst gebruiken om erachter te komen of er ongemerkt toch sprake is van belemmeringen. We hopen met onze studie de bewustwording in het medische veld te vergroten, zodat patiënten sneller worden behandeld.

Het is belangrijk dat mensen met Parkinson goed blijven zien, omdat dit helpt bij het compenseren van bewegingsproblemen die worden veroorzaakt door de ziekte. Beter zicht verkleint ook het risico op vallen. We zagen dat Parkinsonpatiënten oogproblemen hebben die verder gaan dan het normale verouderingsproces en dat die problemen hun dagelijks leven kunnen ontwrichten. Toch zijn de meeste oogproblemen te behandelen. Het is dus belangrijk dat mensen met Parkinson worden gescreend en behandeld.”

Waar komt jouw belangstelling voor Parkinson vandaan?

“Toen ik nog geneeskunde studeerde, kwam bij het blok neurologie de ziekte van Parkinson aan de orde.Ik voelde meteen een ‘klik’, een zeer ingrijpende ziekte waar nog veel over te leren en aan te ontdekken valt. Ik wilde hieraan bijdragen, dus ik mailde meteen Bas Bloem om te vragen of ik ergens aan mee kon helpen. Na een ander project volgde dit onderzoek, dat we konden uitvoeren dankzij subsidie van het ParkinsonFonds. Ik vind de samenwerking fijn, het ParkinsonFonds houdt goed vinger aan de pols met de voortgang. Parkinson lijkt een systeemziekte waarbij meerdere organen zijn betrokken. Hoe meer onderzoek we kunnen doen, hoe beter we patiënten kunnen helpen. Dus donateurs: heel erg bedankt dat jullie dit onderzoek mogelijk maakten. Hopelijk kunnen we veel Parkinsonpatiënten verder helpen.”

Hoe kunt u helpen?

Doneer nu voor onderzoek naar het voorkomen of genezen van Parkinson.
Uw gift wordt uitsluitend besteed aan het allerbeste medisch-wetenschappelijke onderzoek.

Deel dit artikel